Μαγγελάνος

16ος αιώνας. Ο Μαγγελάνος (Γκαέλ Γκαρσία Μπερνάλ), ένας νέος και φιλόδοξος Πορτογάλος θαλασσοπόρος, επαναστατεί απέναντι στην εξουσία του βασιλιά, ο οποίος δεν υποστηρίζει το όνειρό του να ανακαλύψει τον κόσμο. Πείθει όμως το ισπανικό στέμμα να χρηματοδοτήσει την τολμηρή του αποστολή προς τις μυθικές χώρες της Ανατολής. Το ταξίδι αποδεικνύεται πολύ πιο εξαντλητικό απ’ ό,τι αναμενόταν, με την πείνα και την ανταρσία να ωθούν το πλήρωμα στα όριά του. Όταν φτάνουν στα νησιά του Μαλαισιανού Αρχιπελάγους, η σκέψη του Μαγγελάνου αλλάζει. Γίνεται εμμονικός με την κατάκτηση και τον προσηλυτισμό, κάτι που πυροδοτεί βίαιες εξεγέρσεις πέρα από τον έλεγχό του.

Εδώ και σχεδόν τριάντα χρόνια, ο Φιλιππινέζος σκηνοθέτης Λαβ Ντίαζ χαράζει το δικό του, αξιοσέβαστο ακόμα κι αν δεν είσαι λάτρης (είναι και λίγο επίκτητο γούστο να εκτιμάς το σινεμά του), μονοπάτι, γυρίζοντας ταινίες που «δεν σέβονται» τη συμβατική διάρκεια μιας κινηματογραφικής κυκλοφορίας. Φιλμ που υπερβαίνουν τις 5, τις 6, τις 8, τις 10 ώρες σε διάρκεια και απευθύνονται σε κοινό με υπομονή και θέληση να τις παρακολουθήσει, απαρτίζουν το καλλιτεχνικό σύμπαν του ασυμβίβαστου δημιουργού, ο οποίος έφτασε στο αποκορύφωμα της αναγνώρισής του στη Δύση με την ταινία του «The Woman Who Left», το 2016.

Με το «Magellan», ο Ντίαζ επιχειρεί το πιο «εμπορικό» φιλμ του μέχρι τώρα έργου του. Ο όρος «εμπορικό» πρέπει να μπει σε πάρα πολλά εισαγωγικά, καθώς το φιλμ παραμένει 100% δικό του, απλώς πιο προσβάσιμο στο μέσο θεατή από τις υπόλοιπες ταινίες του σκηνοθέτη. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο Ντίαζ ετοιμάζει και ένα δεύτερο μέρος, διάρκειας επτά ωρών, με πρωταγωνίστρια τη σύζυγο του Μαγγελάνου, όμως αυτό δεν γνωρίζουμε αν θα το δούμε και πότε. Ως τότε, ας αρκεστούμε στο παρόν φιλμ, που «περιορίζεται» στη φιλικότερη προς τη διανομή διάρκεια των δύο ωρών και σαράντα λεπτών.

Το «Magellan» είναι ένα ιστορικό έπος σαν αυτά που γύριζαν οι Ντέιβιντ Λιν και Βέρνερ Χέρτζογκ, αν όμως το είχε σκηνοθετήσει ο Απιτσατπόνγκ Βερασετάκουλ. Ο αργός ρυθμός της αφήγησης, η ελλειπτική δραματουργία, τα ως επί το πλείστον γενικά και ακίνητα πλάνα, η κίνηση σχεδόν αποκλειστικά εντός του κάδρου, το εσωτερικό μοντάζ, η απουσία θεαματικών σκηνών μάχης οπωσδήποτε θα ξενίσουν όσους θεατές κάνουν το λάθος να προσέλθουν στο φιλμ προσμένοντας μια περιπέτεια, ένα εξωτικό υπερθέαμα, ή μια συμβατική βιογραφία. Αν κάτι τέτοιο είναι που αναζητάτε, δε θα το βρείτε στην ταινία του Λαβ Ντίαζ.

Σε αυτή, ο στοχασμός πάνω στην συντριπτική επίδραση της Ιστορίας στο άτομο, στον δυτικό ιμπεριαλισμό, στο ακατάβλητο πνεύμα του ανθρώπου να ανακαλύπτει νέα πράγματα και να δαμάζει το άγνωστο και το ανεξερεύνητο, διερευνώνται μέσα από μια σκηνοθετική ματιά που επιτρέπει στο θεατή να αφομοιώσει τα μακροσκελή μονοπλάνα και να ενώσει ο ίδιος τα κομμάτια μιας αφήγησης που δεν προτίθεται να γίνει έστω λίγο επεξηγηματική. Η ταινία απευθύνεται σε συγκεκριμένο κοινό, το γνωρίζει, και αυτό το κοινό θα ανταμειφθεί με το παραπάνω.

Αυτά που δεν μπορούν να αμφισβητηθούν είναι οι τεχνικές αρετές της ταινίας: η πανέμορφη διεύθυνση φωτογραφίας, η εικαστική ματιά του Ντίαζ, η εξαίσια ερμηνεία του Μπερνάλ σε ακόμα μια τολμηρή επιλογή ρόλου και σκηνοθέτη. Αυτά, όμως, δεν εξηγούν τη γοητεία που θα ασκήσει σε μερίδα του κοινού η συγκεκριμένη ταινία. Το μυστικό της σαγήνης αυτής βρίσκεται στο ενδιάμεσο, στο άρρητο, σε αυτά που ο κάθε θεατής μεμονωμένα θα αντιληφθεί και θα κρατήσει. Για αυτόν τον θεατή, το «Magellan» είναι μια από τις ωραιότερες νέες κυκλοφορίες της πρόσφατης μνήμης, ένα πλήρες σινεμά απαιτήσεων και ξεχωριστών ανταμοιβών.