«Υπάρχει ελεύθερος λόγος στην Μπερλινάλε»: Δήλωση της διεύθυνσης του γερμανικού Φεστιβάλ

Μία ο Βιμ Βέντερς, ο οποίος ο ως πρόεδρος της Επιτροπής φέτος έκανε την ήδη πολύκροτη δήλωση «πρέπει να μείνουμε έξω από την πολιτική», μία η Αρουντάτι Ρόι, η Ινδή συγγραφέας, που σοκαρίστηκε από την δήλωση του Βέντερς και δήλωσε ότι θα φύγει από την διοργάνωση, μία ασφαλώς ο έντονος μιντιακός απόηχος περί του πως και αν οι καλλιτέχνες απαντούν στα ερωτήματα που τους τίθενται (την πλήρωσε και οι δύσμοιρη η Μισέλ Γιο που πήγε εκεί να βραβευθεί για την Συνεισφορά της και την ρώταγαν για την πολιτική κατάσταση στις ΗΠΑ και δεν θεώρησε εαυτόν αρμόδιο να απαντήσει, την πλήρωσαν και οι Νιλ Πάτρικ Χάρις, Ρούπερτ Γκριντ επειδή δεν αποκρίθηκαν «δεόντως»), έχουμε τώρα την απάντηση της Τρίσια Τατλ, Καλλιτεχνικής Διευθύντριας της Μπερλινάλε. Έχουμε την απόκριση του Φεστιβάλ. Είναι μακροσκελής, μπορείτε να την βρείτε ολόκληρη εδώ, εμείς μεταφράζουμε εδάφια.

«Ο κόσμος αιτείται ελευθερία του λόγου στην Μπερλινάλε. Υπάρχει ελευθερία του λόγου στην Μπερλινάλε. Όμως αυξανόμενα υπάρχει η απαίτηση οι καλλιτέχνες να απαντούν όποια ερώτηση τους τίθεται. Τούς ασκείται κριτική αν δεν απαντήσουν. Τους ασκείται κριτική αν απαντήσουν και δεν μας αρέσει αυτό που απαντούν. Τους ασκείται κριτική αν δεν συμπιέσουν περίπλοκες σκέψεις σε ένα σύντομο ηχητικό απόσπασμα με το μικρόφωνο μπροστά τους, ενώ βρέθηκαν εκεί για να μιλήσουν για κάτι άλλο.»

[...] «Οι καλλιτέχνες μιλούν διαρκώς στην Μπερλινάλε. Μιλούν δια της δουλειάς τους. Μιλούν για τη δουλειά τους. Μιλούν, ενίοτε, για την γεωπολιτική που σχετίζεται με το έργο τους. Είναι ένα μεγάλο, περίπλοκο φεστιβάλ. Ένα φεστιβάλ που ο κόσμος αξιώνει με τόσους τρόπους και για τόσους λόγους.»

«Υπάρχουν 278 ταινίες στο πρόγραμμα φέτος. Έχουν πολλές διαφορετικές οπτικές. Υπάρχουν ταινίες για την γενοκτονία, για την σεξουαλική βία στον πόλεμο, για την διαφθορά, για την πατριαρχική βία, για τον ιμπεριαλισμό, για την κατάχρηση κρατικής εξουσίας. Υπάρχουν δημιουργοί που έχουν αντιμετωπίσει βία και γενοκτονία στη ζωή τους, που αντιμετωπίζουν το φάσμα της φυλακής, της εξορίας, ακόμα και του θανάτου για τη δουλειά και τις θέσεις τους. Έρχονται στο Βερολίνο και μοιράζονται θαρραλέα τη δουλειά τους. Αυτό συμβαίνει τώρα. Ενισχύουμε αυτές τις φωνές επαρκώς;»

[...] «Αυτό που ενώνει τους δημιουργούς αυτούς είναι ο βαθύς σεβασμός για την ανθρώπινη αξιοπρέπεια. Δεν πιστεύουμε ότι υπάρχει κάποιος δημιουργός εδώ αδιάφορος για το τι συμβαίνει στον κόσμο, που δεν παίρνει πολύ σοβαρά τα όσα συμβαίνουν στην Γάζα, στην Δυτική Όχθη, στην Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, στο Σουδάν, στο Ιράν, στην Ουκρανία, στη Μινεάπολη, σε έναν τρομακτικό αριθμό περιοχών.»

«Οι καλλιτέχνες είναι ελεύθεροι να μιλήσουν με όποιον τρόπο, όποτε επιλέξουν. Οι καλλιτέχνες δεν πρέπει να χρειάζεται να σχολιάζουν σε κάθε ζήτημα σχετιζόμενο με το φεστιβάλ, προηγούμενα ή σήμερα, για το οποίο δεν έχουν δυνατότητα ελέγχου. Ούτε θα πρέπει να απαιτείται να μιλούν για οποιοδήποτε πολιτικό θέμα τους ρωτούν, παρεκτός κι αν το επιθυμούν.»

«Εξακολουθούμε να κάνουμε αυτή τη δουλειά επειδή αγαπάμε το σινεμά, αλλά και επειδή ελπίζουμε ότι το να παρακολουθείς ταινίες μπορεί να αλλάζει τα πράγματα.» [...] Ευχαριστούμε την ομάδα μας, τους προσκεκλημένους, τους δημιουργούς και άπαντες εμπλεκόμενους στην Μπερλινάλε για την ψυχραιμία τους σε θερμόαιμους καιρούς.»

Φυσικά, τελεία σε αυτά τα πράγματα δεν μπαίνει. Πάντοτε θα επιμένουν, δίκαια ή απλά πεισματικά, εκείνοι «που απαιτούν (σωστές) απαντήσεις», αλλά και εκείνοι που αδυνατώντας να διαπράξουν (ή απλά να δεχθούν) μια διαφορετική συζήτηση περί (φαινομενικά) διαφορετικών πραγμάτων, προτιμούν να μεταθέτουν διαρκώς στο ευκόλως αναπαραγόμενο. Υπάρχει άλλος ένας πόλεμος εν εξελίξει. Ανάμεσα σε αυτούς που προσπαθούν με τη δουλειά και τον λόγο τους να αλλάξουν τον κόσμο και σε αυτούς που δουλειά τους είναι η αυτοαναφορά δια μέσω κοινωνικών μιντιακών διακηρύξεων. Αν θέλει κανείς να ανήκει στους πρώτους, όπως θα το 'λεγε και ο Μπρους ο Σπρίνγκστιν, «πρέπει να δουλέψεις για να το καταφέρεις». Μέρος της δουλειάς είναι η ψυχραιμία, η διείσδυση στα πράγματα, η δημιουργία (μιας σκέψης, ενός κειμένου, μιας ταινίας και πάει λέγοντας). Η ελευθερία να μην απαντάς όταν σε ρωτούν για ίδιον όφελός τους, αλλά όταν (και άμα) έχεις κάτι να πεις. Αν θέλεις να ανήκεις στους δεύτερους είναι πιο εύκολο.